درحقیقت یکی از معضلات رشد و توسعه جوامع بشری تولید انواع مختلف مواد زائد جامد در کیفیت ها و کمیت های مختلف است و طرح تفکیک از مبدا یکی از ضروریات جهت طرح جامع مدیریت پسماند و بازیافت می باشد. توجه به مدیریت پسماند یکی ازضروری ترین محورهای توسعه پایدار بوده و سبب جلوگیری از آسیب رسانی به محیطزیست،آلوده نشدن آبهای زیرزمینی و … می گردد.
در حال حاضر در برخی از کشورها و حتی برخی از شهرهای ایران بازیافت و استفاده مجدد از مواد بازیافتی به واسطه ی کاهش هزینه های مواد اولیه، صرفه جویی در مصرف انرژی و کاهش دفع به عنوان یک الگوی اقتصادی مطرح است و می توان عنوان کرد بازیافت علاوه بر کاهش معضلات شهری سبب افزایش درآمد مدیریت شهری می گردد.
نکته قابل تامل و تاثیرگذار در بحث مدیریت پسماند و بازیافت توجه به آموزش همگانی و جلب مشارکت مردمی، توجه به فرهنگ ها و شرایط اجتماعی است، که در این زمینه می توان از پتانسیل های موجود در مدارس، فرهنگسراها،…و نیز شرایط قراردادی پیمانکاران مدیریت پسماند در شهرها درخصوص آموزش استفاده نمود. در این یادداشت جهت افزایش نرخ بازیافت چند راهکار عملی و ساده ارائه می گردد.
۱-اضافه نمودن سطل های تفکیک زباله در فضاهای عمومی
این سطل ها می تواند در پارک ها، سالن های ورزشی، اماکن اداری و … نصب گردد، که این امر سبب ایجاد انگیزه و تشویق در جهت مشارکت در بین شهروندان می گردد.
۲-استفاده از رسانه ها، مطبوعات ، … و شبکه های اجتماعی
رسانه ها،مطبوعات و … می توانند با ارائه برنامه های آموزشی و تشریح اهداف و منافع ناشی از بازیافت، ضمن ایجاد انگیزه سبب فرهنگ سازی و بسترسازی مناسب جهت انجام طرح نمایند، در این خصوص استفاده از تابلوهای شهری، وسایل نقلیه عمومی و… نیز بسیار موثر می باشند.
۳-اولویت بندی جامعه هدف در برنامه های آموزشی
اولویت بندی جامعه هدف سبب تمرکزبرنامه ها و افزایش راندمان آموزش می شود. درخصوص برنامه های آموزشی، دانش آموزان و زنان خانه دار از تاثیر گذارترین اقشار هستند که براحتی نیز می توان برنامه های آموزشی را در مدارس، فرهنگسراها و … برگزار نمود.
۴-ایجاد سیستم مدیریت پسماند
جهت دستیابی به اهداف مدیریت پسماند و بازیافت ایجاد یک سیستم مدیریت پسماند جامع و کامل با برنامه مدون از اساسی ترین کارهاست.
۵-استفاده از طرح های تشویقی و حمایتی
یکی از راهکارهای افزایش درصد موفقیت طرح استفاده از طرح های حمایتی و تشویقی می باشند، مانند ارائه بلیط های نیم بها اماکن تفریحی در ازای ارائه مواد قابل بازیافت به کیوسک های جمع آوری مواد بازیافتی و ..
۶-ارائه گزارش عملکرد طرح به شهروندان
تنظیم گزارشات عملکرد و ارائه دستاوردها و منافع ناشی از اجرای طرح به شهروندان، سبب افزایش مشارکت می گردد.مثلا تامین بخشی از هزینه احداث فضای سبز با درآمد ناشی از بازیافت
در پایان امید است باتوجه ویژه مسئولین و مشارکت شهروندان فهیم و بزرگوار شهرمان شاهد اجرای طرح بازیافت و ایجاد سیستم جامع مدیریت پسماند باشیم که از طرفی باعث ایجاد درآمد پایدار، حفظ محیط زیست و … شده و از سوی دیگر باعث عدم از بین رفتن سرمایه ها خواهد شد.